Τρίτη, Νοεμβρίου 24, 2009

Το Ύστατο Σήμερα

Το Ύστατο Σήμερα του Χάουαρντ Μπάρκερ (σε σκηνοθεσία του Λευτέρη Βογιατζή) είναι κάτι πολύ περισσότερο από ψυχογράφημα. Πρόκειται για ένα θεατρικό δοκίμιο το οποίο ξεκινώντας από την έννοια των κακών ειδήσεων, στοχάζεται πάνω στην τέχνη της αφήγησης την οποία χρησιμοποιεί για να μας προβληματίσει πάνω στο θέμα της ατομικής και συλλογικής τραγωδίας που μπορεί να σε μετατρέψει σε σίφούνα, δολοφόνο ή να σε καταδικάσει στην αιώνια δουλεία, να σε αφήσει παθητικό και ασήμαντο.

Έργο εγκεφαλικό, στατικό, με σκηνικό που παρεμβαίνει και δυναμιτίζει την ατμόσφαιρα. Το σκοτάδι παίζει με το φως και την άλλη πλευρά του καθρέπτη, στήνει διάλογο με τη ζωή και το θάνατο, την καθημερινότητα που καταρρέει από τη μια στην άλλη στιγμή και ξαναχτίζεται ή αφήνεται στο χάος.

Οι ερμηνευτές ακροβατούν εσωτερικά. Μέσα σε ένα κουρείο. Μόνοι οι δυο τους. Ένας κουρέας. Κι ένας πελάτης που λατρεύει να φέρνει κακές ειδήσεις.

Σκηνοθ.: Λ. Βογιατζής. Ερμηνεύουν: Λ. Βογιατζής, Δ. Ήμελλος. Μετάφρ.: Τζ. Μαστοράκη. Σκην.-κοστ.: Ελ. Μανωλοπούλου. Μουσ.: Θ. Αμπατζής, Στ. Γασπαράτος. Φωτ.: Λ. Παυλόπουλος.
(Κυκλάδων 11 και Κεφαλληνίας, Κυψέλη ,2108217877)


Vita Mi Barouak

Τρίτη, Νοεμβρίου 10, 2009

Σε σχήμα κύβου

20 χρόνια από την πτώση του τείχους και τι; Στις πολύχρωμες αφίσες, στην οθόνη, ανάμεσα στις μουσικές των Fm βασιλεύουν τα παιδιά του Τιραμόλα. Η άρια φυλή. Λεπτά κορμιά, γυμνασμένοι κοιλιακοί, ύφος επιτυχημένου ηλίθιου. Φοράνε σέξι εσώρουχα, τακούνια, ταγιέρ, trendy μπουφάν, φοράνε ό,τι τους πληρώσουν.
Ποζάρουν. Χαμογελούν. Σε διαρκή επανάληψη. Ξανά και ξανά στο ρόλο του Επίκουρου, του Πλάτωνα, του Σωκράτη. Γιατί λέγε, λέγε κάτι θα μείνει.
Πρέπει να χάσω κιλά, να τεντωθώ, επειγόντως, πάνω στο κρεβάτι του Προκρούστη. Να φοράω αστραφτερά brand, να αποκτήσω ύφος.
Το αισθάνομαι, σου λέω, μέσα μου φουντώνει. 20 χρόνια μετά την πτώση του τείχους, επιτέλους γίνομαι άριος. Αν δεν με πιστεύεις, ρίξε μια ματιά στα καινούργια μου παπούτσια. Με ψήλωσαν 3 πόντους.
Οδηγώ το αστραφτερό μου αυτοκίνητο αναζητώντας, επειγόντως, την κότα που θέλει να πετάξει. Ε όχι και ποια κότα; Βρουμ, βρουμ! Σταματώ στο φανάρι. Φτύνω αγανακτισμένος εκείνους που θέλουν να καθαρίσουν το παρμπρίζ μου. Ουστ από δω βρομόσκυλα, την κότα ψάχνω!
Έτσι μπράβο. Από μακριά κι αγαπημένοι. Εγώ στο joystick, ΠΥΡ κατά βούληση, κι εσείς να φλέγεστε μες στην οθόνη. Ο καθένας στη θέση του.
Οι μετανάστες στο πεδίο βολής. Οι άνεργοι με τους άνεργους. Οι μικρομεσαίοι αργήσατε, θέση θα βρείτε μονάχα δίπλα στους μικρούς ή στους άνεργους. Ελπίζω να βλέπετε από κει.
20 χρόνια από την πτώση του τείχους.
Σιγά το τείχος...
Εγώ έχω χτίσει καλύτερο.
Σε σχήμα κύβου.
Και μέσα του έχω κλειστεί.

Vita Mi Barouak

Πέμπτη, Νοεμβρίου 05, 2009

Τα αληθινά ξαφνιάσματα της Αντίστασης.


Σημείωμα στο περιθώριο της «Ψυχής Βαθιάς».

Οι τελευταίες μέρες του εμφυλίου στους κινηματογράφους. Είναι ο Π. Βούλγαρης στην νέα του ταινία «Ψυχή Βαθιά». Στις βουνοκορφές του Γράμμου δυο αδέλφια σε απέναντι πολεμικά οχυρώματα. Εδώ δεν θα διαβάσετε μια κινηματογραφική κριτική αλλά μια καθαρά προσωπική άποψη ενός θεατή. Το ζήτημα του εμφυλίου είναι πραγματικά μεγάλο. Οι ιστορίες του, που μπορεί να σου ξετυλιχτούν άμα ασχοληθείς με το θέμα, είναι συγκλονιστικές. Ο πόλεμος έτσι και αλλιώς είναι αποκρουστικός από την φύση του και ο εμφύλιος και ο ιμπεριαλιστικός. Δυστυχώς όμως η συγκεκριμένη ταινία είναι κατασκευασμένη για να τα έχει με όλους καλά. Τι εννοώ, ο δημιουργός χρησιμοποιεί και αναδεικνύει τα συναισθηματικά στοιχεία του δράματος ώστε να συμπληρώνουν και να αποδομούν τα ιστορικά και πολιτικά στοιχειά . Και αυτό για να προβάλει την ανιστόρητη και επιφανειακή άποψη του «αλληλοσπαραγμού».

Ο σκηνοθέτης αναδεικνύει τον «συναισθηματικό παράγοντα» για να επηρεάσει τα υπόλοιπα στοιχεία τις ταινίας. Δεν είναι τυχαίο που οι κεντρικοί του ήρωες είναι αδέλφια, τα ίδια συμβολίζουν τον εμφύλιο κάτι που όμως δεν είναι ο κανόνας σε μια τέτοια διαδικασία. Δεν αμφισβητώ ότι σίγουρα και βιολογικά αδέλφια έχουν βρεθεί σε τέτοια κατάσταση και ότι η φιγούρες των μανάδων ήταν και είναι τραγικές σε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά πραγματικά το πρόβλημα είναι άλλου.

Η ταινία είναι ιστορική αλλά έχει την ιστορία γραμμένη εκεί που δεν παίρνει. Για παράδειγμα δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά για το πώς βρεθήκαμε στο να γίνονται αυτές οι μάχες στα βουνά! Σκεφτείτε απλά ότι οι κουρελιασμένοι αντάρτες που βλέπουμε στην ταινία πριν λίγο καιρό σαν εθελοντές του ΕΛΑΣ και του ΕΑΜ κυριαρχούσαν σε όλη την χώρα. Είχαν κατατροπώσει τον χιτλερικό στρατό και όλη η Ευρώπη μιλούσε για το μεγαλύτερη αντίσταση. Εργάτες , αγρότες, διανοούμενοι και ιδιαίτερα οι φτωχοί νεολαίοι της καθημερινότητας ύψωσαν το ανάστημα τους στην βαρβαρότητα του 2ου παγκοσμίου πολέμου, ίδια ξαφνιάσματα της φύσης. Δυστυχώς όμως ο δημιουργός παρουσιάζει το γεγονός αυτό λες και έγινε ξαφνικά χωρίς αιτία και τους αντάρτες σαν κάποια παιδάκια που δεν «ξέρουν». Αλήθεια, τι χλιαρή προσέγγιση και δεν είναι τυχαίο ότι η πιο προβληματικές ερμηνείες ήταν αυτές των ηθοποιών που έπαιζαν τους αντάρτες.

« Έλληνες να σκοτώνουν Έλληνες;» Λέει ο Θανάσης Βέγγος στην αρχή της ταινίας που πάει να παραλάβει τον νεκρό εγγονό του. Πολύ δυνατή σκηνή αλλά δεν δικαιολογεί πως φτάσαμε στον θάνατο του εγγονού που ήταν κληρωτός στον εθνικό στρατό. Ούτε μια αναφορά στην Αντίσταση, ούτε η επέμβαση των Άγγλων, ούτε ο Δεκέμβρης του ‘44 ούτε τίποτα. Φαίνονται όλα σαν να ήρθαν ξαφνικά σαν τα αμερικανικά αεροπλάνα με τις Ναπάλμ. Γιατί όλοι αυτοί που θέλουν να μας μιλήσουν για τον «αδελφοκτόνο» πόλεμο ξεχνούν ότι ο ΕΛΑΣ παρέδωσε τα όπλα του και οι ταγματασφαλίτες με τους χίτες έσφαζαν τους αντάρτες, άοπλους πια; Εύκολα ξεχνάμε το ανελέητο κυνηγητό των ανταρτών με φυλακίσεις και βασανισμούς. Είναι πραγματικά αστείες οι σκηνές που δείχνουν τους Αμερικανούς και Εθνικόφρονες Έλληνες αξιωματικούς να διαφωνούν για το πόσο οι επιθέσεις θα είναι καταστροφικές για τον αντίπαλο με τους δεύτερους να είναι πιο διστακτικοί.

Όσο και να προσπάθησε ο δημιουργός να κάνει το έργο «νεωτερικό» με διάφορα εφέ δεν το κατάφερε. Οι πολεμικές σκηνές αλά Σπήλμπεργκ για παράδειγμα είναι αδιάφορες σε σχέση με το σενάριο. Τι ακριβώς ήθελε να στηρίξει ο σεναριογράφος βάζοντας εφετζίδικες πολεμικές σκηνές για τόση ώρα; Μήπως το «μικρό» και «ιστορικά ελλιπές» σενάριο; Ακόμα και το κατά πιο πολύ εφετζίδικο παραμύθι του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο «ο λαβύρινθος του Πάνα» μας οδηγεί στην αλήθεια της εποχής που πραγματεύεται (το τέλος του ισπανικού εμφυλίου). Σίγουρα η ταινία δεν έχει μόνο αρνητικά στοιχεία. Όσοι την έχετε δει θα απολαύσατε την καταπληκτική φωτογραφία, την μουσική του Γιάννη Αγγελάκα άλλα και την ερμηνεία κάποιον ηθοποιών όπως των παιδιών.

Η αντίσταση και ο εμφύλιος ήταν μια μεγάλη επανάσταση που δυστυχώς έχασε και καρατομήθηκε από την Ελληνική άρχουσα τάξη , την δεξιά και τους Αμερικανούς. Στα επιχειρήματα όσων πιστεύουν την θεωρία του «αλληλοσπαραγμού» υπάρχει και το «ευτυχώς δεν κέρδισαν οι αντάρτες γιατί θα είχαμε γίνει Αλβανία του Χότζα». Βλακείες, συγνώμη για την έκφραση, αλλά το κράτος και το παρακράτος της δεξιάς μαζί με τον Βασιλιά και τους Αμερικανούς ένα τέτοιο σύστημα είχαν φτιάξει!

Χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να φύγουν στην ανατολική Ευρώπη για να σωθούν, άλλοι τόσοι βασανιστήκαν και εξοριστήκαν στα ξερονήσια. Στην Μακρόνησο προσπάθησαν να διαλύσουν τον ανθό και την πρωτοπορία τις νεολαίας της εποχής . Ολόκληρα χωριά της ελληνικής υπαίθρου ερημώθηκαν με αίτιο την πείνα και τις διώξεις, με τους κατοίκους τους να πηγαίνουν στα ορυχεία του Βελγίου και στα εργοστάσια την Γερμανίας. Χιλιάδες αριστεροί να μην μπορούν να βρουν δουλειά και ακόμα να υπάρχουν άνθρωποι που ζούσαν στην παρανομία για πολλά χρόνια. Η χωροφυλακή και η ασφάλεια να κατασκοπεύει έξω από τα σπίτια των ανθρώπων και να δέρνει μέσα στα τμήματα. Η Φρειδερίκη να έχει αρχίσει το παιδομάζωμα… Κάπως έτσι μοιάζουν και οι περιγραφές για την Αλβανία του Χότζα από μετανάστες που έχουν έρθει από εκεί.

Τι θα γινόταν όμως αν επικρατούσαν οι αντάρτες; Αυτό είναι μια άλλη συζήτηση που πρέπει να συνεχιστεί. Ιδιαίτερα μετά τον Δεκέμβρη του 08 που κάποια παιδιά (σαν αυτά του έργου) ξανακάλυψαν τα οδοφράγματα και το να πετάνε πέτρες στους «συνομήλικους μπάτσους». Θα πρότεινα πρώτα όμως κάποιος να διαβάσει τον λόγο του Άρη Βελουχιώτη στην Λαμία στης 29 Οκτωβρίου 1944, θα μάθει πολλά για τις προθέσεις της μέγιστης και ηρωικής γενιάς της Αντίστασης.


Photo.Εικαστική απεικόνιση (κριτικός ρεαλισμός) της φωτογραφίας με τα κομμένα κεφάλια ανταρτών στον εμφύλιο. Ο δημιουργος είναι ο ζωγράφος Δημήτρης Περδικήδης που ήταν και αυτός αντάρτης και αναγκάστηκε να φυγει στο εξωτερικό την εποχή εκείνη στην αρχή στην Γαλλία και μετά Ισπανία.


al.barouak



Δευτέρα, Νοεμβρίου 02, 2009

Η Ψυχή Βαθιά ήταν άψυχη;



Στους διαδρόμους του Περισσού η Αλέκα, η Λιάνα και η υπόλοιπη παλιοπαρέα έχουν βγάλει τα αριστερόμετρα και μετρούν κατά πόσο η τελευταία ταινία του Παντελή Βούλγαρη πληροί τις προδιαγραφές RED ISO. Το κακό είναι ότι στο σύνολό της, σχεδόν, η δημοσιογραφία (και όχι μόνο) λειτούργησε αναλόγως, αδιαφορώντας για κάτι βασικό. Ότι η Ψυχή Βαθιά είναι έργο τέχνης και όχι ιστορική μαρτυρία.
Πρωταγωνιστές στο στόρι είναι δυο αδέρφια που πολεμούν σε αντίπαλα στρατόπεδα κατά τη διάρκεια του τελικού ξεκαθαρίσματος του εμφυλίου, μεταξύ των ανταρτών και του στρατού. Παρακολουθούμε, λοιπόν, το ανθρωπιστικό δράμα των τελευταίων ημερών στο Γράμμο.
Σε επίπεδο σεναρίου, η ιστορία δεν αποτυπώνεται δυναμικά, παρά τις εντυπωσιακές εκρήξεις του γαρνιρίσματος. Στην προσπάθεια του σεναριογράφου να κρατήσει ίσες αποστάσεις και να προβάλει ανθρωπιστικά και αντιπολεμικά μηνύματα, είπε μισές αλήθειες. Γεγονός μάλλον αναπόφευκτο, δεδομένου των προθέσεών του. Επίσης, χρησιμοποίησε ατάκες-σύμβολα που δεν ταίριαξαν με τη ρεαλιστική κινηματογράφηση.
Από τεχνικής άποψης η Ψυχή Βαθιά είναι σχεδόν άρτια (για τα ελληνικά δεδομένα) Ρεαλιστικές τεχνικές κινηματογράφησης, εντυπωσιακοί ήχοι κι εκρήξεις, ταιριαστή μουσική και πειστικότατη φωτογραφία με background πανέμορφα βουκολικά τοπία.

Ο κινηματογράφος, όμως δεν είναι μόνο τεχνική, είναι και ψυχή (και μάλιστα βαθιά!) Εφόσον, λοιπόν ο Βούλγαρης στήριξε το εγχείρημά του στον συναισθηματισμό του σεναρίου, θα έπρεπε να προετοιμάσει κατάλληλα και τους υποκριτές. Δυστυχώς, όμως, ο σκηνοθέτης (ίσως γιατί επέμεινε υπερβολικά στην τεχνική αρτιότητα) άφησε σε δεύτερη μοίρα τις ψυχές των πρωταγωνιστών του.

Οι ηθοποιοί βαφτίστηκαν αντάρτες, αδέρφια, μάνα, αλλά στην ουσία δεν το βίωσαν και γι’ αυτό δεν το υποκρίθηκαν σωστά, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Και έτσι κάπως: Οι ματιές που ανταλλάσσουν τα αδέρφια δεν είναι αδερφικές. Η φωνή της μάνας απλά μιμείται τη φωνή της μάνας, σαν ανάγνωση σε κάποιο casting. Οι ατάκες τους αχρωμάτιστες, φαντάζουν μηχανικά φτιαγμένες.
Αναπόφευκτα, λοιπόν, οι ψυχές των πρωταγωνιστών έμειναν έξω απ’ το κάδρο, με αποτέλεσμα η Ψυχή Βαθιά να καταντήσει άψυχη.

Vita Mi Barouak

Πέμπτη, Οκτωβρίου 29, 2009

Οικογενειακή δικτατορία

Άλλοι του βάζουν 3 αστέρια, άλλοι 4, άλλοι αρκούνται σε 5 φάσκελα. Η αλήθεια είναι* ότι ο Κυνόδοντας, είναι μια αντιεξουσιαστική αλληγορία με στοιχεία μαύρης κωμωδίας και το σημαντικότερο, ότι σηματοδοτεί τη νέα εποχή του ελληνικού σινεμά. Ίσως ο λεκτικός σουρεαλισμός του Σπιρτόκουτου να έπαιξε το ρόλο κάποιου είδους προάγγελου, αλλά εκεί, ο Ράιχ ήταν κλειδωμένος στη ντουλάπα, ενώ εδώ φιγουράρει στο προσκήνιο.

Ο πατέρας-αφέντης (στέλεχος σε κάποιο εργοστάσιο!) έχει αποφασίσει μαζί με τη γυναίκα του να μεγαλώσουν τα παιδιά τους κλεισμένα μέσα στη βίλα-φυλακή. Τα παιδιά, έφηβοι πλέον, ποτέ δεν έχουν βγει από τη βίλα-φυλακή. Γνωρίζουν και βιώνουν μόνο την αλήθεια του πατέρα και της μητέρας, όπως αυτή τους έχει ειπωθεί: «Ζόμπι είναι τα μικρά κίτρινα λουλούδια», «Μουνί είναι μια λάμπα. Όταν το μουνί σβήνει το δωμάτιο βυθίζεται στο σκοτάδι» και αμέτρητα άλλα τέτοια.
Τα παιδιά διαμορφώνονται και καθορίζονται από τα όρια που θέτει ο γονιός-δικτάτορας. Ο τρόπος της ομιλίας τους θυμίζει «ρομπότ με φουστανάκι» και οι διάλογοί τους ξυπνάνε γύρω μας μνήμες από το θέατρο του παραλόγου. Το μαύρο χιούμορ εναλλάσσεται αναπάντεχα με τον τρόμο. Το σουρεαλιστικό, με το ρεαλιστικό, το οποίο δημιουργεί γέφυρες με τον έξω κόσμο και τελικά το δρόμο της ελευθερίας που καταλήγει λίγο πριν την κάρτα τέλους(;!) σε ένα μεγαλειώδες «ή».

Ο Κυνόδοντας είναι εντυπωσιακά τολμηρός και πρωτότυπος, αλλά κυρίως μορφικά και νοηματικά αρμονικός, έχοντας ως μεγάλο ατού το γεγονός ότι οι υποκριτές, όλοι ανεξαιρέτως, στηρίζουν με απόλυτη επιτυχία το όλο εγχείρημα.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι ο σκηνοθέτης τοποθετεί το σημείο ενδιαφέροντος, συχνά εκτός κάδρου. Καδράροντας το ανούσιο, το λάθος, «το ψευδές», υποστηρίζει και μέσω της μορφής, πέρα του περιεχομένου, ότι σημασία πλέον δεν έχει η αλήθεια και το σημαντικό, αλλά ποιος ορίζει το κάδρο. Ο εξουσιαστής ορίζει τα όρια. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο σκηνοθέτης.
Κι έτσι κάπως ο Λάνθιμος από το εντυπωσιακό μονόπλανο Στον καλύτερό μου φίλο, οδηγείται στον Κυνόδοντα της σπαρτιάτικης λιτότητας, στο κάδρο ψυχρός κριτής, και όχι τέλειος θεατής.
Ναι, ο σκηνοθέτης δικτάτορας.
Όπως κι ο πατέρας δικτάτορας.
Σε αυτή τη Ραϊχική μικρογραφία της κοινωνίας.
Με έμμεσα σχόλια στην προπαγάνδα, στον έλεγχο, στη διαπαιδαγώγηση των τέκνων, στη δικτατορία της ευημερία του «Θαυμαστού καινούργιου κόσμου».
Κυνόδοντας.
Δόντι.
Σκύλος.
Πιστός.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι για την Αγία Οικογένεια, που διαμορφώνει όπως Πρέπει τα τέκνα, ο σκύλος θεωρείται ζώο καλό, αγαθό, αρεστό, γιατί είναι πιστό και δουλοπρεπές.
Αντίθετα, η γάτα θεωρείται θανάσιμος κίνδυνος.
Το βραβείο στις Κάνες δεν ήταν καθόλου τυχαίο. Ο Κυνόδοντας είναι μια κινηματογραφική αλληγορία, καταδικασμένη να συμπεριληφθεί στις σημαντικότερες ταινίες του παγκόσμιου cult σινεμά.


*εδώ, ο αφέντης-κριτής είμαι εγώ


Vita Mi Barouak

Τετάρτη, Οκτωβρίου 21, 2009

Jack Kerouac (12/3/1922 – 21/10/1969)



40 χρόνια κλείνουμε σήμερα από το θάνατο εκείνου που άνοιξε... Το Δρόμο.

Ας θυμηθούμε λοιπόν τα λόγια του:

«Στα τέλη της δεκαετίας του ’40 μια γενιά φωτισμένων χιπστερς, ξεπροβάλουν ξαφνικά κι αλωνίζουν πάνω-κάτω την Αμερική, γεμάτοι σοβαρότητα και περιέργεια, αλητεύοντας και κάνοντας ωτοστόπ... ένα όραμα φτιαγμένο από τον απόηχο της λέξης μπητ, μας λέξης που σημαίνει τσακισμένος, βαρεμένος, γεμάτος από μια έντονη πεποίθηση»

Κι ας υποκλιθούμε παρέα με την Οκτάνα του Ανδρέα Εμπειρίκου:

«Ανοίξτε τα παράθυρα, ανοίξτε τις ψυχές - ο Kerouac διαβαίνει Μουσηγέτης. Διόνυσος μαζί και Απόλλωνας μες στο στενό του παντελόνι, αξύριστος πολλές φορές και πάντοτε ωραίος, ουδόλως φοβούμενος την παρακμή που τον εξέθρεψε, διότι μες στην ψυχή του και ανάμεσα στα σκέλη του μιας νέας ακμής το σπέρμα φέρνει...»

Vita Mi Barouak

Δευτέρα, Οκτωβρίου 19, 2009

Μην ψάχνετε τον Αντίχριστο στο κάδρο



O Τριερ με τον Αντίχριστο κατάφερε να ταρακουνήσει το μέσα μας και τους γύρω μας.
Με μια παραγωγή-σπιρτόκουτο σήκωσε φουρτούνα.
Με σενάριο-πιρόγα μας ταξίδεψε στα μήκη και τα πλάτη της κινηματογραφικής τέχνης.
Προσπάθησε να αποδείξει, ότι κανείς άλλος πάνω στη γη, δεν γνωρίζει όπως αυτός, τη γλώσσα του κινηματογράφου.
Για μένα τα κατάφερε.
Έπαιξε μαζί μας, προσπαθώντας να διασκεδάσει το καταθλιπτικό εγώ του, ζητώντας να του προσφέρουμε το μέτωπό μας για να χαράξει πάνω μας το σημάδι του θηρίου.
Άλλοι γονάτισαν ευλαβικά στην έπαρσή του.
Άλλοι αρνήθηκαν βρίζοντάς τον.
Μην ψάχνετε να βρείτε τον Αντίχριστο στο κάδρο.
Ο θρόνος του Αντίχριστου κρύβεται πίσω απ’ την κινηματογραφική κάμερα.

Vita Mi Barouak

Δευτέρα, Οκτωβρίου 12, 2009

Αριστερή Ανακύκλωση

Σύντομα βαθυστόχαστα κείμενα για τη σύγχρονη Αριστερά, γραμμένα με απλότητα, χιούμορ και επιχειρήματα.
Κείμενα που αποκρυσταλλώνουν τις θέσεις του Περικλή Κοροβέση για την Αναρχία, τη Βία, το ΚΚΕ, το Σύριζα και όχι μόνο... Παρακάτω παραθέτω ένα απόσπασμα από την Αριστερή Ανακύκλωση (εκδ. Εμπειρία, Σεπ 2009) βιβλίο το οποίο συστήνω ανεπιφύλακτα.


«Τη λέξη «Επανάσταση» δεν πρέπει να τη φοβόμαστε. Είναι μετάφραση της λατινογενούς λέξης «REVOLUTION» που είναι μετάφραση της ελληνικής λέξης «Ανακύκλωση». Ο όρος αρχικά ήταν αστρονομικός και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Κοπέρνικο και αφορούσε την πορεία των άστρων που τελικά έβρισκαν την ισορροπία τους και την αρμονία τους. Στην πορεία της Ιστορίας πήρε τη σημερινή έννοια, αλλά σε τελική ανάλυση το νόημα είναι το ίδιο. Σε έναν καπιταλιστικό κόσμο που καταστρέφει τον πλανήτη και τη ζωή, μας χρειάζεται μια νέα ισορροπία και αρμονία για να σωθεί ο πλανήτης και η ζωή, δημιουργώντας μια νέα αρμονία και ευτυχία σε κοινωνίες που η ευημερία θα είναι κτήμα όλων. Και αυτό δεν γίνεται με κυβερνητικά διατάγματα, αλλά με ανατροπές.(..…)»

Κλείνοντας παραθέτω κι ένα κουίζ που διάβασα στο βιβλίο και θέλω να το μοιραστώ μαζί σας:
«Αλήθεια πόσες ψήφους στέλνει στον Καρατζαφέρη κάθε σπασμένη βιτρίνα;»

Vita Mi Barouak

Τετάρτη, Οκτωβρίου 07, 2009

Bill Viola: Video art δρόμος προς την αυτογνωσία

O Bill Viola δεν είναι απλώς ο πρώτος βιντεοκαλλιτέχνης που παρουσίασε τη δουλειά του στο Μetropolitan Μuseum της Νέας Υόρκης ούτε απλώς ένας star της video art. Οι επιρροές του πηγάζουν από τους μυστικιστικούς δρόμους του ταοϊσμού, του βουδισμού και του σουφισμού. Αναπόφευκτα, λοιπόν, η εμπειρία που αποκτά κανείς παρακολουθώντας τα περισσότερα έργα του αγγίζει τα όρια κάποιου είδους μυστικιστικής εμπειρίας.

Ο Bill Viola υποστηρίζει ότι «βαφτίστηκε» καλλιτέχνης όταν σε ηλικία 6 ετών λίγο έλειψε να πνιγεί σε μια λίμνη. «Ήταν η πιο αποκαλυπτική εμπειρία που είχα» συνηθίζει να λέει. «Δεν φοβόμουν. Δεν είχα ιδέα ότι μπορεί να πνιγόμουν από λεπτό σε λεπτό. Μέσα στο νερό υπήρχε μόνο γαλήνη και ησυχία. Εκεί κάτω συνάντησα έναν απίστευτα όμορφο κόσμο, γαλήνιο, γαλαζοπράσινο, που δεν είχα ιδέα ότι υπήρχε κάτω από την επιφάνεια». Ίσως η καλλιτεχνική εμμονή του Bill Viola με το υγρό στοιχείο πηγάζει από αυτή την ακραία παιδική εμπειρία.
Άλλη μία σημαντική εμπειρία που τον στιγμάτισε καλλιτεχνικά ήταν όταν σε ηλικία 22 ετών επισκέφτηκε μαζί με ένα φίλο του για πρώτη φορά την Death Valley (Κοιλάδα του Θανάτου). Εκείνος, ένα παιδί γέννημα-θρέμμα της τσιμεντοκρατούμενης Νέας Υόρκης, είδε με τα μάτια του τις σκιές των φυτών να αποκτούν άλλο νόημα, την απεραντοσύνη της φύσης σε όλο της το μεγαλείο. Αισθάνθηκε τους ορίζοντές του να ανοίγουν.
Για πρώτη φορά στη ζωή του ένιωσε τις αισθήσεις του απελευθερωμένες. Το μέσα του να ταξιδεύει εκατό μίλια μακριά πάνω στην Κοιλάδα του Θανάτου ως τα όρια της κορυφογραμμής στο βάθος του ορίζοντα. Εκεί, στην «κοιλάδα του θανάτου», συνειδητοποίησε ότι είναι συνδεδεμένος με ολόκληρο το σύμπαν και ότι είναι θνητός και αδύναμος απέναντι σε αυτό το μεγαλείο. Τότε άνοιξαν εσωτερικοί δρόμοι που τον βοήθησαν να εκφράσει με την κάμερά του τον αφανή κόσμο που υπάρχει γύρω μας, με ένα μεταφορικό, συμβολικό τρόπο.

Γεννήθηκε το 1951 στη Νέα Υόρκη και αποφοίτησε το 1973 από το Experimental studios του Syracuse University της Νέας Υόρκης, όπου σπούδασε οπτικές τέχνες και ηλεκτρονική μουσική. Για πάνω από 35 χρόνια δημιουργεί video art, εγκαταστάσεις, μουσικά περιβάλλοντα και ηλεκτρονική μουσική, αλλά και πρωτοποριακές δουλειές για τηλεοπτικά προγράμματα.
Σεβάστηκε όχι μόνο την παράδοση της ζωγραφικής αλλά και το νέο μέσο. Με εργαλεία του το νερό, τη φωτιά (αντιπροσωπεύουν τον θεμελιώδη δυναμισμό της φύσης) αλλά και το φως, το σκοτάδι, το κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον δημιουργεί στον ψηφιακό καμβά καλλιτεχνικές τελετουργίες. Χρησιμοποιώντας το βίντεο, εξερευνά τα όρια της ανθρώπινης αντίληψης ως της κύριας οδού προς την αυτογνωσία. Τα πιο γνωστά έργα του είναι τα: The Passing, The Reflecting Pool, The Crossing, The Greeting, Five Angles for the Millennium κ.ά.
Το 2001 εκπροσώπησε τις ΗΠΑ στην Μπιενάλε της Βενετίας, ενώ έχει λάβει μέρος σε δεκάδες ατομικές και συλλογικές εκθέσεις σε όλο τον κόσμο και έχει τιμηθεί με πολλές διεθνείς διακρίσεις.
Ταξίδεψε πολύ κι έζησε αρκετό καιρό στη Φλωρεντία ως τεχνικός διευθυντής του στούντιο βιντεοτέχνης, ενώ έχει κάνει εθνολογικές και μουσικολογικές έρευνες στον Νότιο Ειρηνικό, στην Ινδονησία, στην Τυνησία, την Ινδία και την Αυστραλία, όπου γνώρισε και τη σύζυγό του και μόνιμη σχεδόν από τότε συνεργάτη του Kira Perov.
Το σημαντικότερο, όμως, ταξίδι της ζωής του ήταν στην Ιαπωνία, όπου μέσω ενός προγράμματος ανταλλαγής καλλιτεχνών τού δόθηκε η ευκαιρία να ζήσει και να διδαχθεί πολλά για τις μυστικιστικές παραδόσεις των ανατολικών θρησκειών. Ο ίδιος ανέφερε ότι του έκανε ιδιαίτερη εντύπωση όταν, σε επίσκεψή του σε κάποια έκθεση με βουδιστικά γλυπτά, είδε μια γυναίκα να πλησιάζει ένα ένα τα αγάλματα, να γονατίζει μπροστά τους και να προσεύχεται με ευλάβεια. Ξαφνιάστηκε που κανείς από τους φύλακες δεν επενέβη − δεν ήταν χώρος λατρείας, αλλά ένα μουσείο τέχνης. Τότε συνειδητοποίησε ότι μόλις είχε γίνει μάρτυρας ενός είδους ζωντανής τέχνης που τον είχε παρασύρει, άλλη μια φορά, κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων, στη γαλαζοπράσινη γαλήνια λίμνη που ο καθένας κρύβει μέσα του.


Vita Mi Barouak
Δημοσιεύτηκε στο Batterie mag

Τετάρτη, Αυγούστου 26, 2009

Διαδήλωση διαμαρτυρίας για την καταστροφική πυρκαγιά



Διαδήλωση διαμαρτυρίας
για την καταστροφική πυρκαγιά στη βορειοανατολική Αττική,
την Παρασκευή (28/8) στις 7 το απόγευμα
στην πλατεία Συντάγματος.

Θα είμαστε όλοι εκεί!

Κυριακή, Αυγούστου 23, 2009

Έρημη γη



Κι όταν καταντήσουμε τον τόπο μας έρημη γη,
χωρίς ούτε ένα φύλλο για να κάψουμε,
θα αυτοπυρποληθούμε απ την ανία.

Τρίτη, Ιουλίου 28, 2009

Επιστολή Γαβρά για τον «λογοκριμένο» Παρθενώνα

"Σκοπός μου ήταν να δείξω - βασιζόμενος σε αναμφισβήτητα ιστορικά γεγονότα - ότι η σταδιακή " συρρίκνωση " του Παρθενώνα δεν πρέπει να αποδοθεί σε τυχόν φθορές μέσα στο χρόνο ή σε ενδεχόμενες αδυναμίες της κατασκευής του αλλά αντίθετα οφείλεται στον φανατισμό των ανθρώπων καθώς και στην βαρβαρότητα των διαδοχικών εισβολέων, χωρίς να ξεχνά κανείς τις ασύστολες λεηλασίες του λόρδου Eλγιν, πρέσβη της Μεγάλης Βρετανίας.
Στη σκηνή που κόπηκε βλέπουμε μερικούς βανδάλους " παλαιοχριστιανούς " να καταστρέφουν τα γλυπτά που κοσμούσαν το αέτωμα του ναού θεωρώντας τα είδωλα και αναπαραστάσεις ακολασίας. Φαίνεται ότι ο ελληνικός κλήρος ζήτησε στη Διοίκηση του Μουσείου της Ακρόπολης όπου προβάλλεται η ταινία να κόψει αυτή τη σκηνή.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται : οι θρησκόληπτοι που άλλοτε ακρωτηρίαζαν τα αγάλματα, σήμερα επεμβαίνουν και κόβουν τις εικόνες. Το πεδίο των λογοκριτών εμπλουτίσθηκε με ανώτερους δημοσίους λειτουργούς των οποίων το καθήκον είναι η προστασία της Δημοκρατίας. Οι νόμοι που προστατεύουν τα Πνευματικά Δικαιώματα των Δημιουργών ( Droits d'Auteur) απαγορεύουν ρητά οποιαδήποτε αλλαγή σε μία κινηματογραφική ταινία χωρίς τη συγκατάθεση του σκηνοθέτη.
Θέλω να κάνω σαφές το εξής:ο κύριος σκοπός της ταινίας μου είναι να αποδειχθεί ότι ο λόρδος Eλγιν κατέστρεψε μέρος του ναού και έκλεψε τα αγάλματά του για κερδοσκοπικούς λόγους : ο αγοραστής - δηλαδή ο κλεπταποδόχος - ήταν το αγγλικό κράτος.Τα αγάλματα αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του Παρθενώνα
."

Ακόμα απορώ πως τους γλίτωσε το μ.Χ του Αλεξάκη.

Τρίτη, Ιουλίου 21, 2009

Το μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας

Aπό μικρός σνόμπαρα τα αστυνομικά μυθιστορήματα. Πρώτον, γιατί δεν έτρεφα λεπτά αισθήματα για τους μπάτσους. Δεύτερον, γιατί μου φαινόταν πολύ σίγουρος δρόμος, η πλοκή τύπου: συμβαίνει ένα έγκλημα και κάποιο ομορφόπαιδο το εξιχνιάζει. Τρίτον, γιατί τότε στα χρόνια της νεότητας, που ‘μουν ευαίσθητος σαν την καρδιά ενός μαρουλιού, ο αστυνόμος Μπέκας, λόγω συνωνυμίας και επαγγέλματος, με τραυμάτισε ψυχικά, μέσω της καζούρας των συνομήλικων.
Μήπως, όμως, πρέπει να επανεξετάσω για τα αστυνομικά;
Αλήθεια, τι είναι εκείνο που κάνει ένα μυθιστόρημα σημαντικό; Προσοχή, δεν είπα εξαιρετικό, συναρπαστικό, ταξιδιάρικο, υψηλής αισθητικής απόλαυσης ή κάτι τέτοιο. Σημαντικό, είπα. Χμ… Είναι πλέον παραδεκτό, μάλιστα και με τη βούλα της επίσημης κριτικής, ότι η οξυδερκής κοινωνική ματιά του συγγραφέα, είναι αρκετή για να μετατρέψει ένα λογοτεχνικό είδος, από «ευτελές», «ποταπό» και «τρισάθλιο», όπως το αστυνομικό μυθιστόρημα, και να το τοποθετήσει στα υψηλότερα ράφια της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ε, να μην βάλω και τη δικιά μου βούλα;
Διαβάζοντας το Μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας του Ζαν Κλωντ Ιζζο (Εκδ. Πόλις), αισθάνθηκα, είδα, γεύθηκα πολύ περισσότερα από ότι μπορούσα να περιμένω.
Διάβασα ότι οικονομική κρίση είχαν και στη δεκαετία του 90.
Διαπίστωσα ότι οι... Αλβανοί της Γαλλίας, είναι οι Αλγερινοί, οι Άραβες.
Ταξίδεψα παρέα με μεσογειακές μουσικές και χιπ χοπ ρύμες στις κακόφημες γειτονιές της Μασσαλίας, είδα τις διασυνδέσεις του οργανωμένου εγκλήματος με την εξουσία, το ρατσισμό πανταχού παρόν, τους διεφθαρμένους μπάτσους, τα γκέτο, το πολυεθνικό λιμάνι της Μασσαλίας, με τον δικό του θρύλο και Ολυμπιακό.
Μα πάνω απ όλα παρακολούθησα ένα μπάτσο που αρνείται το βρώμικο ρόλο που του έχουν αναθέσει και αναζητεί όχι απλά την διαλεύκανση ενός εγκλήματος, αλλά την... εκδίκηση; Το παρελθόν; Την αλήθεια; Κι όλα αυτά παρέα με ποτά, τσιγάρα και ανήθικες γυναίκες στα σκοτεινά.
Το μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας είναι το πρώτο νουάρ μυθιστόρημα μιας τριλογίας αφιερωμένης στη Μασσαλία, στη Μεσόγειο, στο μπαστάρδεμα των μεσογειακών λαών.
Είναι «Το μίσος» τυπωμένο στο χαρτί.
Κι ο Ζαν Κλωντ Ιζζό, ένας μπροστάρης που χάθηκε νωρίς(1945-2000).
Αλήθεια τι είναι εκείνο που κάνει ένα μυθιστόρημα σημαντικό;

Κυριακή, Ιουνίου 28, 2009

«Ας είμαστε τεμπέληδες...

...σε όλα εκτός από τον έρωτα, το πιοτό και την τεμπελιά»
Λέσσινγκ


Υπάλληλος συσκευασίας, επίδοξος ταξιτζής, επαγγελματίας τζογαδόρος, ζαχαροπλάστης, κλητήρας, καθαριστής και πόσες άλλες δουλειές δεν έχει κάνει ο Τσινάσκι, το alter ego του Τσαρλς Μπουκόφσκι στον Άνθρωπο για όλες τις δουλειές (εκδ. Οδυσσέας). Του είναι, όμως, αδύνατο να στεριώσει κάπου. Ίσως γιατί θέλει να γίνει συγγραφέας. Όπως άλλωστε και οι μισοί από όσους περιμένουν μαζί του σε κάποια αίθουσα αναμονής, στη σελίδα του βιβλίου που ξέχασα να σημειώσω.
Όσο συχνά τον διώχνουν από τη δουλειά, άλλο τόσο στέλνει διηγήματα στα μεγαλύτερα περιοδικά της Νέας Υόρκης. Οι απαντήσεις, όμως, είναι ευγενικότατες και αρνητικότατες. Όχι δεν πίνει για να τις ξεχάσει. Πίνει γιατί του έχει γίνει τρόπος ζωής. Γιατί πάντα κάποια παρακμιακή γυναίκα που φορά μεταξωτές κάλτσες και κρατά στην αγκαλιά της με λαχτάρα λεχώνας ένα μπουκάλι φτηνό κρασί, τον περιμένει ξαπλωμένη στο κρεβάτι, έτοιμη για να παραβγεί μαζί του στο ποτό, στις βρισιές, στο γαμήσι.
Όχι, όχι ο Τσινάσκι δεν είναι όποιος-όποιος. Τον παρεξηγήσατε. Έχει σπουδάσει δυο χρόνια δημοσιογραφία! Βέβαια η ουσιαστική σχέση του με τον «λαμπερό» κόσμο των ΜΜΕ είναι ότι για κάποιο σύντομο (όπως σε κάθε δουλειά του άλλωστε) διάστημα καθαρίζει τα τασάκια απ τα πούρα κάποιων μεγαλοδημοσιογράφων των New York Times.

Σεξ, τζόγος, απολύσεις, αλκοολισμός, μισογυνισμός(;), καθόλου αλτρουισμός κυριαρχούν στο σύμπαν του star-αντικομφορμιστή Τσαρλς Μπουκόφκσι. Κι όλα αυτά με μια γλώσσα προφορική, άμεση, εύστοχη της οποίας οι αιφνιδιαστικές προκλήσεις και οι «αφελείς» αλλαγές κατεύθυνσης προκαλούν γέλιο.
Όσο για την κοσμοθεωρία του: «Ποτέ δεν σε έστελναν στο σπίτι σου, ύστερα από έξι ώρες δουλειάς. Φοβόντουσαν ότι ίσως έτσι σου έδιναν χρόνο να σκεφτείς»


Θες η δαμόκλειος σπάθη της κάθε Γιάννας που διαφεντεύει τις ζωές μας, θες η υποψία ότι η περιπέτεια κρύβεται στο ξεβόλεμα, με οδήγησαν να γράψω αυτές τις αράδες, για εκείνον που αν την είχε μπροστά του θα της έλεγε: «Σας έδωσα το χρόνο μου! Μόνο αυτό είχα να σας δώσω... για να μπορείς εσύ να μένεις στο αριστοκρατικό σου σπίτι και να απολαμβάνεις όλα τα ωραία πράγματα αυτού του κόσμου. Αν έχασε κάποιος σε αυτή την ιστορία αυτός είμαι εγώ.»
Κι έπειτα θα έπινε με μια γουλιά απ' το ουίσκι του και θα απευθυνόταν προς όλους εμάς: «...ουσιαστικά ξεκωλώνεσαι για να κάνεις πλούσιο κάποιον άλλο και είσαι και υποχρεωμένος από πάνω να αισθάνεσαι ευγνωμοσύνη για την ευκαιρία που σου δίνει.»

Vita Mi Barouak